Kary za brak szkolenia BHP — nowe kwoty od 8 lipca 2026 r.

Co się zmieniło 8 lipca 2026 r.

Podstawą zmiany jest ustawa z dnia 11 marca 2026 r. o zmianie ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2026 r. poz. 473), ogłoszona 8 kwietnia 2026 r. Weszła w życie po upływie trzech miesięcy od dnia ogłoszenia.

Przepis	Do 7 lipca 2026 r.	Od 8 lipca 2026 r.
art. 283 § 1 KP nieprzestrzeganie przepisów lub zasad BHP	1000 – 30 000 zł	2000 – 60 000 zł
art. 281 § 1 KP wykroczenia przeciwko prawom pracownika	1000 – 30 000 zł	2000 – 60 000 zł
art. 281 § 2 KP ponowne naruszenie	1500 – 45 000 zł	3000 – 90 000 zł
art. 282 § 1 KP m.in. niewypłacenie wynagrodzenia	1000 – 30 000 zł	2000 – 60 000 zł
art. 282 § 3 KP ponowne naruszenie	1500 – 45 000 zł	3000 – 90 000 zł
Mandat inspektora pracy art. 96 § 1a pkt 1 K.p.w.	do 2000 zł	do 5000 zł
Mandat przy ponownym naruszeniu art. 96 § 1b–1bc K.p.w.	do 5000 zł	do 10 000 zł

Przy weryfikacji tych kwot występuje pułapka warta odnotowania: obowiązujący tekst jednolity Kodeksu pracy (Dz.U. z 2025 r. poz. 277) zawiera jeszcze poprzednie widełki. Aktualne brzmienie wynika z ustawy nowelizującej, a nie z samego tekstu jednolitego.

Podstawa odpowiedzialności

Dopuszczenie pracownika do pracy bez wymaganego szkolenia BHP stanowi naruszenie przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, objęte sankcją z art. 283 § 1 Kodeksu pracy.

art. 283 § 1 Kodeksu pracy — w brzmieniu od 8 lipca 2026 r.

„Kto, będąc odpowiedzialnym za stan bezpieczeństwa i higieny pracy albo kierując pracownikami lub innymi osobami fizycznymi, nie przestrzega przepisów lub zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, podlega karze grzywny od 2000 zł do 60 000 zł."

Sam obowiązek szkolenia wynika z art. 237³ § 2 Kodeksu pracy, nakładającego na pracodawcę obowiązek zapewnienia przeszkolenia pracownika przed dopuszczeniem go do pracy oraz prowadzenia szkoleń okresowych. Uzupełnia go art. 237³ § 1, zgodnie z którym nie wolno dopuścić pracownika do pracy, do której wykonywania nie posiada on wymaganych kwalifikacji lub potrzebnych umiejętności, a także dostatecznej znajomości przepisów oraz zasad bezpieczeństwa i higieny pracy.

Mandat a grzywna sądowa

W praktyce kontroli występują dwie ścieżki, a górne granice kwot znacząco się różnią.

Postępowanie mandatowe. Inspektor pracy nakłada mandat karny bezpośrednio w toku kontroli. Od 8 lipca 2026 r. górna granica wynosi 5000 zł, a w przypadku ponownego popełnienia wykroczenia — 10 000 zł. Przyjęcie mandatu jest dobrowolne; odmowa oznacza skierowanie sprawy do sądu.

Postępowanie sądowe. Jeżeli sprawa trafia do sądu — wskutek odmowy przyjęcia mandatu albo wniosku o ukaranie złożonego przez inspektora — zastosowanie ma pełna skala z art. 283 § 1, czyli od 2000 zł do 60 000 zł. Odmowa przyjęcia mandatu w kwocie 5000 zł otwiera zatem drogę do grzywny wielokrotnie wyższej.

Kto ponosi odpowiedzialność

Artykuł 283 § 1 wskazuje dwie kategorie sprawców: osobę odpowiedzialną za stan bezpieczeństwa i higieny pracy oraz osobę kierującą pracownikami lub innymi osobami fizycznymi. Odpowiedzialność wykroczeniowa nie ogranicza się zatem do pracodawcy — może objąć kierownika, mistrza czy brygadzistę, który dopuścił podwładnego do pracy bez wymaganego szkolenia.

Równolegle funkcjonuje odpowiedzialność pracodawcy za stan bezpieczeństwa w zakładzie, ukształtowana szeroko i niezależnie od struktury organizacyjnej.

art. 207 § 1 Kodeksu pracy

„Pracodawca ponosi odpowiedzialność za stan bezpieczeństwa i higieny pracy w zakładzie pracy. Na zakres odpowiedzialności pracodawcy nie wpływają obowiązki pracowników w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy oraz powierzenie wykonywania zadań służby bezpieczeństwa i higieny pracy specjalistom spoza zakładu pracy, o których mowa w art. 237¹¹ § 2."

Przepis rozstrzyga kwestię bywającą źródłem nieporozumień przy outsourcingu służby BHP: powierzenie zadań podmiotowi zewnętrznemu przenosi ich wykonanie, nie zaś odpowiedzialność pracodawcy. Wartością outsourcingu jest kompetencja i terminowość, a nie wyłączenie ryzyka prawnego.

Pozostałe naruszenia objęte tą sankcją

Artykuł 283 § 2 rozciąga tę samą sankcję na katalog konkretnych naruszeń. Z perspektywy typowej kontroli najczęściej znaczenie mają:

stosowanie substancji stwarzających zagrożenie lub mieszanin stwarzających zagrożenie nieposiadających kart charakterystyki, a także opakowań niezabezpieczających przed ich szkodliwym działaniem, pożarem lub wybuchem (§ 2 pkt 5 lit. c);
stosowanie substancji chemicznych i ich mieszanin nieoznakowanych w sposób widoczny i umożliwiający identyfikację (§ 2 pkt 5 lit. b);
stosowanie materiałów i procesów technologicznych bez uprzedniego ustalenia stopnia ich szkodliwości dla zdrowia pracowników i bez podjęcia odpowiednich środków profilaktycznych (§ 2 pkt 5 lit. a);
niezawiadomienie właściwego okręgowego inspektora pracy, prokuratora lub innego właściwego organu o śmiertelnym, ciężkim lub zbiorowym wypadku przy pracy, niezgłoszenie choroby zawodowej albo podejrzenia o taką chorobę, nieujawnienie wypadku lub choroby zawodowej albo przedstawienie niezgodnych z prawdą informacji, dowodów lub dokumentów (§ 2 pkt 6);
niewykonanie w wyznaczonym terminie podlegającego wykonaniu nakazu organu Państwowej Inspekcji Pracy (§ 2 pkt 7);
utrudnianie działalności organu Państwowej Inspekcji Pracy, w szczególności uniemożliwianie prowadzenia wizytacji zakładu pracy lub nieudzielanie informacji niezbędnych do wykonywania jej zadań (§ 2 pkt 8);
wyposażanie stanowisk pracy w maszyny i inne urządzenia techniczne niespełniające wymagań dotyczących oceny zgodności (§ 2 pkt 3) oraz dostarczanie pracownikom środków ochrony indywidualnej niespełniających tych wymagań (§ 2 pkt 4).

Zestawienie ma znaczenie praktyczne, ponieważ kontrola rzadko kończy się na jednym uchybieniu. Braki w dokumentacji szkoleniowej występują zwykle łącznie z brakami w kartach charakterystyki i w ocenie ryzyka zawodowego.

Konsekwencje poza grzywną

Sankcja finansowa nie jest jedynym skutkiem stwierdzenia uchybień. W praktyce istotniejsze bywają decyzje wydawane przez inspektora pracy — w szczególności nakazy usunięcia stwierdzonych uchybień, a w razie bezpośredniego zagrożenia życia lub zdrowia również nakazy wstrzymania prac albo skierowania pracowników do innych prac. Niewykonanie takiego nakazu w wyznaczonym terminie stanowi odrębne wykroczenie, zagrożone tą samą karą grzywny (art. 283 § 2 pkt 7).

Odrębną kategorię stanowią następstwa wypadku przy pracy. Brak aktualnego szkolenia poszkodowanego jest okolicznością ustalaną w postępowaniu powypadkowym i może rzutować na ocenę przyczyn wypadku, a w konsekwencji na odpowiedzialność cywilną pracodawcy oraz na wysokość składki na ubezpieczenie wypadkowe.

Najczęstsze pytania

Ile wynosi kara za brak szkolenia BHP w 2026 roku?

Od 8 lipca 2026 r. grzywna z art. 283 § 1 Kodeksu pracy wynosi od 2000 zł do 60 000 zł. Wcześniej było to od 1000 zł do 30 000 zł. W postępowaniu mandatowym inspektor pracy może nałożyć grzywnę do 5000 zł, a przy ponownym naruszeniu do 10 000 zł.

Czy karę ponosi pracodawca, czy kierownik?

Odpowiedzialność wykroczeniową ponosi osoba odpowiedzialna za stan bezpieczeństwa i higieny pracy albo kierująca pracownikami lub innymi osobami fizycznymi. Może to być zarówno pracodawca, jak i kierownik czy brygadzista. Niezależnie od tego pracodawca ponosi odpowiedzialność za stan BHP w zakładzie na podstawie art. 207 § 1 Kodeksu pracy.

Czy powierzenie zadań służby BHP firmie zewnętrznej zdejmuje odpowiedzialność z pracodawcy?

Nie. Artykuł 207 § 1 Kodeksu pracy stanowi wprost, że na zakres odpowiedzialności pracodawcy nie wpływa powierzenie wykonywania zadań służby BHP specjalistom spoza zakładu pracy. Outsourcing przenosi wykonanie zadań, a nie odpowiedzialność.

Czy dopuszczenie pracownika bez szkolenia to jedyne naruszenie zagrożone tą karą?

Nie. Tej samej karze podlega między innymi stosowanie substancji stwarzających zagrożenie bez kart charakterystyki, niezawiadomienie okręgowego inspektora pracy o ciężkim, śmiertelnym lub zbiorowym wypadku przy pracy, niewykonanie w terminie nakazu organu Państwowej Inspekcji Pracy oraz utrudnianie jej działalności.

Przegląd dokumentacji BHP przed kontrolą

Przejmujemy obowiązki służby BHP w ramach outsourcingu: szkolenia, ocenę ryzyka, karty charakterystyki, dokumentację powypadkową i pilnowanie terminów. Obsługujemy firmy z Tychów, Katowic i całego Śląska, a platformę NadzórBHPonline udostępniamy w całej Polsce.

Porozmawiajmy o obsłudze → Zobacz NadzórBHPonline

Podstawa prawna: ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. — Kodeks pracy (tekst jednolity: Dz.U. z 2025 r. poz. 277 ze zm.), ustawa z dnia 11 marca 2026 r. o zmianie ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2026 r. poz. 473) oraz ustawa z dnia 24 sierpnia 2001 r. — Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia. Materiał ma charakter informacyjny i nie zastępuje indywidualnej analizy stanu faktycznego.